İngilizce Makalelerde En Sık Yapılan 10 Dil Hatası

Uluslararası dergilere gönderilen makalelerin önemli bir bölümü, içerik açısından güçlü olmasına rağmen dil sorunları nedeniyle revizyona ya da ret kararına takılmaktadır. Hakem raporlarında sıkça karşılaşılan “the manuscript needs language editing” notu, çoğu zaman birkaç tekrarlayan hatanın metin boyunca yayılmasından kaynaklanmaktadır. İngilizce makale dil hataları, ana dili İngilizce olmayan araştırmacıların büyük kısmında benzer kalıplar izlemektedir.

Bu kalıpları tanımak, hem kendi metninizi gözden geçirirken hem de profesyonel destek alırken nereye odaklanılması gerektiğini anlamanızı kolaylaştırmaktadır. Bu yazıda Türk araştırmacıların İngilizce makalelerde en sık yaptığı on dil hatasını örnekleriyle ele alıyor, her birinin nasıl düzeltilebileceğini açıklıyoruz.

İngilizce Makale Dil Hataları Neden Tekrarlanır?

Türkçe ile İngilizce arasındaki yapısal farklar, hataların büyük bölümünün kaynağını oluşturmaktadır. Türkçede artikel bulunmaması, fiilin cümle sonunda yer alması, edilgen yapının yaygın kullanımı ve eklerle kurulan uzun tamlamalar, İngilizce yazarken farkında olmadan aktarılmaktadır. Bu nedenle hatalar rastgele değil, belirli kalıplar hâlinde ortaya çıkmaktadır.

İngilizce Makalelerde En Sık Yapılan 10 Dil Hatası

1. Artikel (a, an, the) Kullanımı

Türkçede karşılığı bulunmayan artikeller, en sık hata yapılan alandır. Genel kavramlardan söz ederken gereksiz “the” eklenmesi ya da tekil sayılabilir isimlerde artikelin unutulması yaygındır. Örneğin “The education is important for the development” yerine “Education is important for development” yazılmalıdır.

2. Türkçeden Doğrudan Aktarılan Edilgen Yapılar

“Bu çalışmada … amaçlanmıştır” kalıbı İngilizceye çoğu zaman “In this study, it was aimed to…” biçiminde aktarılmaktadır. Bu yapı dil bilgisi açısından sorunlu ve doğal olmayan bir ifadedir. Bunun yerine “This study aims to…” ya da “The aim of this study was to…” tercih edilmelidir.

3. Edat (Preposition) Hataları

“Etkisi” ifadesi “effect to” değil “effect on”, “katkı” ifadesi “contribution for” değil “contribution to” şeklinde kullanılmaktadır. Edatlar kelimeye göre değiştiği için tek tek öğrenilmesi ve kalıp olarak kullanılması gerekmektedir.

4. Zaman Tutarsızlığı

Akademik makalelerde bölümlere göre belirli zaman tercihleri bulunmaktadır. Yöntem ve bulgular genellikle geçmiş zamanla, genel geçer bilgiler ve sonuç yorumları ise geniş zamanla aktarılmaktadır. Aynı paragraf içinde zamanlar arasında gerekçesiz geçiş yapılması, metnin okunmasını zorlaştırmaktadır.

5. Aşırı Uzun Cümleler

Türkçede ekler ve bağlaçlarla kurulan uzun cümleler, İngilizceye aktarıldığında anlaşılması güç yapılara dönüşmektedir. Bir cümlenin tek bir ana fikri taşıması ve 25-30 kelimeyi aşmaması okunabilirliği önemli ölçüde artırmaktadır.

6. Özne-Yüklem Uyumsuzluğu

Özellikle uzun özne gruplarında yüklemin tekil ya da çoğul olduğu gözden kaçmaktadır. “The results of the analysis shows…” cümlesinde öznenin “results” olduğu dikkate alınarak “show” kullanılmalıdır. “Data” kelimesinin akademik İngilizcede genellikle çoğul kabul edildiği de unutulmamalıdır.

7. Sayılamayan İsimlerin Çoğul Kullanımı

“Research”, “information”, “evidence”, “knowledge” ve “equipment” gibi sayılamayan isimler çoğul eki almamaktadır. “researches” ya da “informations” gibi kullanımlar, hakemlerin hemen fark ettiği hatalar arasındadır. Bunların yerine “studies” ya da “pieces of information” gibi ifadeler tercih edilmelidir.

8. Gayriresmî ve Belirsiz İfadeler

“A lot of”, “big”, “things”, “get” ve “very” gibi gündelik ifadeler akademik üsluba uygun düşmemektedir. Bunların yerine “considerable”, “substantial”, “factors” ve “obtain” gibi daha kesin karşılıklar kullanılmalıdır. Kısaltılmış biçimler (don’t, isn’t) de akademik metinlerde tercih edilmemektedir.

9. Yanlış Eş Anlamlı Seçimi

Sözlükten seçilen bir eş anlamlı, bağlamda farklı bir çağrışım taşıyabilmektedir. Örneğin “önemli” için her bağlamda “significant” kullanılması, istatistiksel anlamlılıkla karışıklığa yol açabilmektedir. İstatistiksel bir sonuç kastedilmiyorsa “important” ya da “notable” tercih edilmelidir.

10. İngiliz ve Amerikan İngilizcesinin Karıştırılması

Aynı metinde “analyse” ve “analyze”, “behaviour” ve “behavior” gibi yazımların bir arada kullanılması tutarsızlık izlenimi bırakmaktadır. Hedef derginin hangi yazım standardını kabul ettiği kontrol edilmeli ve metin boyunca tek bir standart uygulanmalıdır.

İngilizce Makale Dil Hatalarını Önlemenin Yolları

İlk adım, kendi yazım alışkanlıklarınızı tanımaktır. Önceki makalelerinize gelen hakem ve editör düzeltmelerini incelediğinizde, yukarıdaki on hatadan birkaçının sürekli tekrar ettiğini fark edebilirsiniz. Bu hataları bir kontrol listesinde toplamak, sonraki makalelerde aynı sorunların önüne geçmenin en pratik yoludur. Alanınızdaki yüksek etki değerine sahip dergilerde yayımlanmış makaleleri okurken sık kullanılan kalıp ifadeleri not almanız da akademik İngilizcenizi kısa sürede güçlendirmektedir.

Bunun yanında metni yazdıktan birkaç gün sonra yeniden ve yüksek sesle okumak, gözden kaçan hataların önemli bir kısmını görünür hâle getirmektedir. Göndermeden önce İngilizce makale gönderim öncesi kontrol listemizi uygulamanız da faydalı olacaktır.

Ancak yazarın kendi metnindeki hataları fark etmesi bilişsel olarak zordur. Bu nedenle özellikle hakem raporunda dil eleştirisi bulunan makalelerde profesyonel bir İngilizce redaksiyon desteği almak, revizyon sürecini önemli ölçüde kısaltmaktadır. Hakemlerin dil konusundaki beklentilerini hakemlerden dil eleştirisi almamak için proofreading neden şart başlıklı yazımızda ayrıntılı olarak ele almıştık.

İngilizce Makale Dil Hataları Hangi Bölümlerde Yoğunlaşır?

Dil hataları makalenin her bölümünde aynı sıklıkta görülmemektedir. Özet ve giriş bölümleri, hem editörün hem de hakemin ilk okuduğu kısımlar olduğu için en kritik alanlardır. Bu bölümlerde yapılan birkaç hata, metnin geri kalanına ilişkin olumsuz bir ön yargı oluşturabilmektedir.

Yöntem bölümünde zaman tutarsızlığı ve edilgen yapı hataları, bulgular bölümünde sayısal ifadelerin yazımı ve “significant” gibi istatistiksel terimlerin yanlış kullanımı, tartışma bölümünde ise temkinli dilin (hedging) eksikliği öne çıkmaktadır. İngilizce makale dil hatalarını bölüm bölüm ele almak, kontrol sürecini daha sistemli hâle getirmektedir.

Özellikle özetin, makalenin en çok okunan ve indekslerde tek başına görünen bölümü olduğu unutulmamalıdır. Özetteki her cümlenin dil bilgisi, kelime seçimi ve kelime sınırı açısından ayrıca kontrol edilmesi, makalenin görünürlüğü açısından da önem taşımaktadır.

Sık Sorulan Sorular

Hakemler dil hatalarına ne kadar önem vermektedir?

Hakemlerin temel görevi bilimsel içeriği değerlendirmek olsa da dil sorunları içeriğin doğru anlaşılmasını engellediğinde ciddi bir eleştiri konusu hâline gelmektedir. Pek çok dergi, dil düzeyi yetersiz makaleleri hakeme göndermeden editör aşamasında iade etmektedir.

Yazım denetimi araçları bu hataları yakalayabilir mi?

Yazım denetimi araçları yazım ve bazı dil bilgisi hatalarını yakalayabilmektedir. Ancak artikel seçimi, edat kullanımı, alan terminolojisi ve akademik üslup gibi bağlama bağlı konularda yetersiz kalabilmektedir. Bu araçların akademik metinlerdeki sınırlarını yapay zeka ile proofreading yazımızda ayrıntılı olarak ele aldık.

Makalemde dil hatası olup olmadığını nasıl anlayabilirim?

Metninizin bir bölümünü alanınızda deneyimli bir editöre ya da ana dili İngilizce olan bir meslektaşınıza okutmanız en güvenilir yöntemdir. Bu yazıda sıralanan hataları bir kontrol listesi olarak kullanmanız da ilk değerlendirme için yararlı olacaktır.