PROOFREADING

Akademik çalışmalarınızın kabul edilebilir hale getirildiği proofreading işlemi yalnızca işin uzmanları tarafından yapılabilmektedir. Son okuma provasını yaparken öncesi ve sonrası olmak üzere iki farklı aşamada dikkat etmeniz gereken bazı noktalar vardır.

Proofreading öncesi yapılması gerekenler şunlardır:

• Yapılması gereken ilk şey yazıyı tamamen okumaktır. Bu okuma sırasında metin genel hatları ile gözden geçirilmiş olur.
• İlk okumadan sonra minimum 15 dakika olmak üzere ara verilmelidir. Metnin başından bir süre ayrılmak, sonraki incelemede hatalarınızı daha iyi bir şekilde ayıklamanıza yardımcı olur.
• Hata ayıklama işlemine geçmeden evvel gereksiz gördüğünüz tüm kelimeleri çıkarmanız gerekmektedir. Bunu yaparak hata ayıklama işleminde zamandan ve enerjinizden tasarruf etmiş olursunuz.

Proofreading sırasında yapılması gerekenler şunlardır:

• Metni, bilgisayar ekranı yerine çıktısını aldığınız dosya üzerinden kontrol edebilirsiniz.
• Okuma işlemini sesli bir şekilde yapın; böylece metni sessiz bir şekilde okurken gözden kaçırdığınız hataları ayıklama imkânınız olur.
• Okuduğunuz satırın altını boş bir sayfa ile kapatarak metnin kalanının dikkatinizi dağıtmasını engelleyebilirsiniz.
• Yaptığınız hataları düzeltmek konusunda kesin yöntemler kullanmak istiyorsanız aldığınız çıktı üzerinde not alarak daha sonra bu hataları bilgisayarda aratabilir ve doğrusunun ne olduğundan emin olabilirsiniz.
• Çok fazla hata yaptığınızı düşünüyorsanız her alandaki kontrol için ayrı ayrı inceleme yapın. Örneğin ilk okumanızda anlatım bozukluklarını kontrol ederken ikinci okumanızda noktalama işaretlerini kontrol edin. Böylece kafanız karışmamış olur.
• Son aşamada ise bilgisayar programlarının yardımı ile yazım denetimi yapabilir ve işlemi sonlandırabilirsiniz.

Türkçeye “düzeltmen” olarak geçen proofreader, profesyonel olarak proofreading işlemi yapan kişiye verilmiş bir meslek unvanıdır. Sabırlı, uzun süreli çalışma disiplinine uygun ve dikkat sahibi olması gereken bu uzmanlar, birçok noktada yazarların imdadına yetişmektedirler.

Her uzmanlık alanında olduğu gibi proofreader’ların da kendilerine has bazı görevleri bulunmaktadır. Bu görevler şunlardır:

• Metnin tutarlı ve akıcı olacak şekilde okuyucuya aktarılmasını sağlamak.
• Dil bilgisi ve imla kurallarına uygun olacak şekilde yeniden düzeltmek.
• Yanlış ve fazla kelimeleri çıkarmak ve anlatım bozukluklarını düzelterek kolay anlaşılabilir bir içerik sunmak.

Proofreader uzmanlar, birçok alanda hizmet verdikleri için farklı görev tanımlamaları ile karşı karşıya kalmaktadırlar. Özellikle editörlük ve ‘proof-editing’le sıklıkla karıştırılan bir alandır. Süreci daha iyi anlamak için proofreader görev alanı dışında kalan noktalara dikkat etmek gerekmektedir.

• Proofreader intihal kontrolü yapmaz.
• Yazıda kullanılan görsel ve alıntıların izin ve telif haklarından sorumlu değildir.
• Sayfa dizaynını düzenlemez. Bu konuda isteğe göre metin sahibini uyarabilir.
• İçeriği yeniden düzenlemez. Bulduğu yanlışları not ederek yazara iletir.
• İndeksleme yapmaz.