Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi Tez Yazım Kılavuzunda Dikkat Edilmesi Gereken Hususlar

Ülkemizin 97. Ankara’nın 5. devlet üniversitesi olan Yıldırım Beyazıt Üniversitesi 3 Ekim 2011 tarihinde eğitim-öğretime başlamıştır. 2019 itibari ile 15 fakülte, 1 yüksekokul, 1 devlet konservatuvarı, 3 meslek yüksekokulu, 5 enstitü ve 24 uygulama ve araştırma merkezi bulunmaktadır.

Lisans eğitimlerinin yanı sıra, bütün fakültelerde tezli tezsiz Yüksek Lisans ve Doktora programları devam etmektedir. Kuruluşundan itibaren kendisini bir araştırma üniversitesi olarak konumlandıran Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi, çok sayıda lisansüstü programı ve çok sayıda ulusal ve uluslararası projeyle hedefine emin adımlarla ilerlemektedir.

Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi, yeni bir üniversite olduğu için hazırlanmış çok fazla tez örneği bulunmamaktadır. Fen Bilimleri Enstitüsü, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Uluslararası İlişkiler ve Stratejik Araştırmalar Enstitüsü ve Halk Sağlığı Enstitüsünün hazırladığı tez yazım kılavuzlarını sizler için inceledik ve tez düzenlemesi yaparken nelere dikkat edilmesi gerektiğini araştırdık.

Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi Önemli Noktalar

Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi’nde tez hazırlayan öğrenciler için en önemli adımlardan biri, bağlı oldukları enstitünün tez yazım kılavuzunu doğru tespit etmektir. Çünkü üniversite genelinde ortak bir akademik çerçeve bulunsa da, uygulamada enstitülere göre kullanılan kılavuzlar ve teslim süreçleri farklılaşabilmektedir. Bu nedenle tez yazımına başlamadan önce yalnızca genel kurallara değil, doğrudan kendi enstitünüzün güncel kılavuzuna bakmanız gerekir.

Özellikle AYBÜ’de tez yazım sürecinde en çok sorun yaşanan alanlar genellikle içerikten çok biçimsel ayrıntılarla ilgilidir. Başlık sistemi, sayfa düzeni, içindekiler, tablo ve şekil yerleşimi, sayfa numaraları ve kaynakça düzeni ilk bakışta ikincil gibi görünse de, enstitü kontrol aşamasında tam da bu noktalar öne çıkar. Halk Sağlığı Enstitüsü kılavuzunda, teslim edilen tezlerin yazım kılavuzuna uygunluğunun enstitü tarafından denetlendiği açıkça belirtilir; Sosyal Bilimler Enstitüsü de tez teslim sürecinde öğrencinin tezini ilgili kılavuza uygun hazırlamasını ve isterse PDF halini şekil kontrolü için enstitü e-postasına göndermesini ister.

Tez Yazım Kılavuzları İçin Güncel Resmî Bağlantılar

Aşağıdaki bağlantılar, şu anda erişilebilen AYBÜ resmî tez yazım kılavuzu veya tez yazımı/mezuniyet sayfalarıdır:

• Sosyal Bilimler Enstitüsü – Tezli Yüksek Lisans Tez Yazımı ve Mezuniyet İşlemleri
  https://www.aybu.edu.tr/sbe/tr/sayfa/2212/TEZLİ-YÜKSEK-LİSANS-TEZ-YAZIMI-VE-MEZUNİYET-İŞLEMLERİ
• Sağlık Bilimleri Enstitüsü – Lisansüstü Tez Yazım Kılavuzu
  https://aybu.edu.tr/saglikbe/tr/sayfa/254/Lisansüstü-Tez-Yazım-Kılavuzu
• Halk Sağlığı Enstitüsü – Tez ve Mezuniyet
  https://aybu.edu.tr/hse/tr/sayfa/7305
• Fen Bilimleri Enstitüsü – Tez Yazım Kılavuzu Duyurusu
  https://aybu.edu.tr/fbe/tr/duyuru/9018/Tez-Yazım-Kılavuzu-Güncellenmiştir
• Fen Bilimleri Enstitüsü – Kılavuz dosyası
  https://aybu.edu.tr/GetFile?id=3c83aaac-6b39-402d-98c7-82fae6dc4c8f.pdf
• Uluslararası Lisansüstü Çalışmalar Enstitüsü – Tezli Yüksek Lisans Tez Yazımı ve Mezuniyet İşlemleri
  https://aybu.edu.tr/yulisa/tr/sayfa/5205/Tezli-Yüksek-Lisans-Tez-Yazımı-ve-Mezuniyet-İşlemleri

Bu sayfaların her biri AYBÜ’nin resmî alan adında yer alıyor; Sağlık Bilimleri ve Halk Sağlığı tarafında kılavuz bağlantıları doğrudan sayfa içinde sunulurken, Fen Bilimleri’nde güncel kılavuza bir duyuru üzerinden erişim veriliyor.

AYBÜ tez yazımında en çok dikkat edilmesi gereken noktalar

İlk olarak, kılavuzun güncel sürümünü kullandığınızdan emin olmanız gerekir. Eski bir PDF ya da daha önce başka bir öğrenciden alınmış örnek bir tez üzerinden ilerlemek, çoğu zaman biçimsel uyuşmazlıklara yol açar. Bunun yerine doğrudan enstitünün kendi sayfasındaki güncel dosyayı esas almak daha güvenlidir.

İkinci olarak, sayfa düzeni ve yazı tipi gibi temel ayarlar baştan kurulmalıdır. Örneğin Halk Sağlığı Enstitüsü kılavuzunda tez boyunca Times New Roman yazı tipi kullanılması, genel metinde 12 punto tercih edilmesi, başlıkların koyu yazılması ve paragraf başlangıçlarının belirli bir içerden başlaması açıkça düzenlenmiştir. Ayrıca ön sayfalar ile tez metninin ana bölümlerinin yeni sayfadan başlaması ve başlık numaralandırmasının sistematik biçimde kurulması beklenir.

Üçüncü olarak, başlık sistemi rastgele ilerlememelidir. Başlıkların Word içinde stiller kullanılarak tanımlanması hem içindekilerin otomatik oluşmasını sağlar hem de son aşamada yaşanan numaralandırma sorunlarını büyük ölçüde azaltır. Halk Sağlığı Enstitüsü kılavuzu da ön sayfalar ile tez metni ve eklerde numaralandırmanın farklı mantıkla yürüdüğünü, ana ve alt başlıkların ondalık sisteme göre düzenlenmesi gerektiğini belirtir.

Bir diğer önemli konu içindekiler, tablo ve şekil dizinleridir. Bu alanlar elle düzenlendiğinde tez üzerinde en küçük bir değişiklik bile sayfa numaralarını bozar. Bu yüzden içindekilerin ve dizinlerin otomatik alanlarla oluşturulması çok daha sağlıklı olur. Halk Sağlığı Enstitüsü kılavuzunda da içindekiler, şekiller dizini ve tablolar dizini tez planının standart parçaları arasında açık biçimde sayılmıştır.

Kaynakça düzeni de son anda toparlanacak bir alan değildir. Sağlık/Halk Sağlığı çizgisindeki kılavuzlarda atıf sistemi, kaynaklar dizini ve tez planı ayrı başlıklar altında düzenlenmiştir; Fen Bilimleri tarafındaki kılavuz da lisansüstü tezlerin belirlenen esaslara göre yazılması gerektiğini vurgular. Bu nedenle kaynakça biçiminin yazım sürecinin başından itibaren disiplinli yürütülmesi gerekir.

Enstitülere göre küçük ama önemli farklar

AYBÜ’de bütün enstitüler aynı tez mantığını paylaşsa da, uygulamada bazı vurgular değişir. Sosyal Bilimler tarafında tez teslim ve mezuniyet süreci daha görünür biçimde yapılandırılmıştır; öğrenci, savunma sonrasında belirli süre içinde teslim sürecini tamamlamak zorundadır ve tezini ilgili kılavuza uygun hazırladıktan sonra biçim kontrolü için enstitüye gönderebilir.

Sağlık Bilimleri ve Halk Sağlığı tarafında ise yazım kılavuzları daha ayrıntılı biçim standartlarıyla sunulmuştur. Özellikle yazı tipi, punto, başlık biçimi, paragraf başlangıcı, sayfa düzeni ve tez bölümlerinin sıralaması daha açık tanımlanır. Halk Sağlığı Enstitüsü sayfasında mezuniyet için gereken ek belgeler ve tez teslim işlemleri de ayrıca listelenmiştir.

Fen Bilimleri Enstitüsü’nde ise güncel kılavuz erişimi duyuru ve dosya bağlantıları üzerinden sağlanır. Bu nedenle bu enstitüde okuyan öğrencilerin doğrudan eski örnek tezlere değil, enstitünün paylaştığı kılavuz dosyasına göre hareket etmesi daha doğru olur.

Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi Tez Düzenleme İçin Pratik öneriler

Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi Tez Düzenleme işlemini son günlere bırakmamak önemlidir. Nasıl olsa teknik bir işlem ve basitçe halledilir şeklinde düşünürseniz daha hiç tahmin edemeyeceğiniz bir stres yaşayabilirsiniz. Tezinizin son günlerde dağılmasını istemiyorsanız, biçim ayarlarını en sona bırakmamak gerekir. Başlık stillerini baştan kurmak, sayfa numaralarını erken aşamada doğru yerleştirmek, tablo ve şekil başlıklarını sistemli kullanmak ve kaynakçayı yazım boyunca düzenli tutmak çok zaman kazandırır.

Bir diğer pratik nokta da şu: enstitü kılavuzuna birebir uymayan ama “göz kararı düzgün görünen” tezler kontrol aşamasında sorun çıkarabilir. Bu yüzden tez yazımı bittikten sonra ayrı bir teknik kontrol aşaması yapmak çoğu zaman gereklidir. Bu özellikle AYBÜ gibi farklı enstitülerin farklı dosya ve süreçlerle ilerlediği üniversitelerde daha da önemlidir.

Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi’nde tez yazarken en doğru yaklaşım, önce bağlı olduğunuz enstitünün güncel kılavuzunu bulmak, sonra da tüm biçimsel ayarları buna göre kurmaktır. Tezlerde en çok zaman kaybettiren sorunlar çoğu zaman içerikten değil; başlık yapısı, sayfa düzeni, içindekiler, tablo-şekil dizinleri ve kaynakça gibi teknik ayrıntılardan doğar. Doğru kılavuzla başlamak ve teslim öncesinde ayrıntılı bir son kontrol yapmak, süreci ciddi ölçüde kolaylaştırır.