NLM Dergi Kısaltmaları

Tıp ve sağlık bilimleri alanında hazırlanan makale ve tezlerde, kaynakçadaki dergi adları çoğunlukla kısaltılmış biçimde yazılmaktadır. Vancouver stilinde ve PubMed kayıtlarında kullanılan bu kısaltmalar ABD Ulusal Tıp Kütüphanesi (National Library of Medicine, NLM) tarafından belirlenmektedir. Bu sayfada NLM dergi kısaltmalarının hangi kurallara göre oluşturulduğu, kaynakçada nasıl yazıldığı ve en sık yapılan hatalar ele alınmaktadır. NLM’nin PubMed dergi listesinde yer alan 38.092 derginin kısaltmasını aşağıdaki arama kutusuna dergi adını, kısaltmasını ya da ISSN numarasını yazarak bulabilirsiniz.

NLM Dergi Kısaltması Arama

Veri kaynağı: ABD Ulusal Tıp Kütüphanesi (National Library of Medicine), PubMed dergi listesi (J_Medline.txt). Liste, yayın hayatı sona ermiş dergileri de kapsamaktadır. Courtesy of the U.S. National Library of Medicine.

NLM Dergi Kısaltması Nedir?

NLM dergi kısaltması, bir derginin MEDLINE/PubMed kayıtlarında ve NLM Catalog’da kullanılan standart kısa adıdır. Örneğin The New England Journal of Medicine için N Engl J Med, Turkish Journal of Medical Sciences için Turk J Med Sci kısaltması kullanılmaktadır.

Uluslararası Tıp Dergileri Editörleri Komitesinin (ICMJE) önerilerine dayanan Vancouver stili, kaynakçadaki dergi adlarının NLM’nin kullandığı biçimde kısaltılmasını esas almaktadır. Bu nedenle tıp, diş hekimliği, eczacılık, hemşirelik ve diğer sağlık alanlarındaki pek çok dergi ile tez yazım kılavuzu, yazarlardan kaynakçada NLM kısaltmalarını kullanmalarını istemektedir.

NLM Kısaltmaları Hangi Kurallara Göre Oluşturulur?

NLM, dergi adlarını ISO 4 standardına ve ISSN Uluslararası Merkezinin yayımladığı Başlık Kelimeleri Kısaltma Listesine (List of Title Word Abbreviations, LTWA) göre kısaltmaktadır. Bu kuralların uygulamadaki karşılığı şöyle özetlenebilir:

• Tek kelimelik dergi adları kısaltılmaz. Nature, Science ve Lancet kaynakçada olduğu gibi yazılır.
• Edat, bağlaç ve tanımlıklar çoğunlukla atılır. The New England journal of medicine adındaki “the” ve “of” kısaltmada yer almaz: N Engl J Med.
• Kısaltılan kelimelerden sonra nokta konmaz. NLM biçiminde “J. Am. Med. Assoc.” değil, “J Am Med Assoc” yazılır.
• Her kelime büyük harfle başlar. Dergi adı küçük harfle kaydedilmiş olsa bile kısaltmadaki kelimeler büyük harfle başlar: PLoS One, Turk Psikiyatri Derg.
• Türkçe karakterler kullanılmaz. NLM kayıtlarında Türkçe dergi adları ç, ğ, ı, ö, ş ve ü harfleri olmadan yazılmaktadır: “Türk” yerine “Turk”, “Nöro” yerine “Noro”. Türkçe dergi adlarında “Dergisi” çoğunlukla “Derg”, “Arşivi” ise “Ars” biçiminde kısaltılmaktadır.
• Aynı adı taşıyan dergiler yer bilgisiyle ayrılır. NLM, dergi adının sonuna parantez içinde yayın yerini ekleyebilmektedir: Lancet (London, England), Science (New York, N.Y.). Bu ek kısaltmaya yansımaz; kısaltmalar yine Lancet ve Science olarak kalmaktadır. Yalnızca kısaltmaların da aynı olacağı durumlarda ayırt edici bilgi kısaltmaya eklenmektedir.

Örnek NLM Dergi Kısaltmaları

Aşağıdaki tablo, sık kaynak gösterilen bazı uluslararası dergiler ile Türkiye’de yayımlanan ve PubMed’de yer alan bazı dergilerin NLM kısaltmalarını göstermektedir.

Dergi Adı (NLM kaydı)	NLM Kısaltması
The New England journal of medicine	N Engl J Med
Lancet (London, England)	Lancet
JAMA	JAMA
BMJ (Clinical research ed.)	BMJ
Nature	Nature
Science (New York, N.Y.)	Science
PloS one	PLoS One
Turkish journal of medical sciences	Turk J Med Sci
Balkan medical journal	Balkan Med J
Anatolian journal of cardiology	Anatol J Cardiol
Turk psikiyatri dergisi = Turkish journal of psychiatry	Turk Psikiyatri Derg
Noro psikiyatri arsivi	Noro Psikiyatr Ars
Turk pediatri arsivi	Turk Pediatri Ars
Ulusal travma ve acil cerrahi dergisi = Turkish journal of trauma & emergency surgery : TJTES	Ulus Travma Acil Cerrahi Derg
Diagnostic and interventional radiology (Ankara, Turkey)	Diagn Interv Radiol

NLM Kısaltmaları Vancouver Kaynakçasında Nasıl Yazılır?

Vancouver stilinde bir dergi makalesinin temel yazımı şu sırayı izlemektedir:

Yazar(lar). Makale başlığı. Dergi kısaltması. Yıl;Cilt(Sayı):Sayfa aralığı.

ICMJE ve NLM örneklerinde sıkça yer alan bir kaynak bu yapıyı açıkça göstermektedir:

Halpern SD, Ubel PA, Caplan AL. Solid-organ transplantation in HIV-infected patients. N Engl J Med. 2002 Jul 25;347(4):284-7.

Burada “N Engl J Med” ifadesinden sonra gelen nokta, kısaltmanın parçası değildir; kaynakçadaki dergi adı öğesini sonraki öğeden ayıran noktadır. Vancouver stilinde dergi adı italik yazılmaz. APA 7 gibi stillerde ise dergi adları kısaltılmaz, tam ve italik olarak yazılır. Bu nedenle NLM kısaltmaları yalnızca Vancouver ya da kısaltma isteyen dergi ve kılavuzlar için kullanılmalıdır.

Bir Derginin NLM Kısaltması Nasıl Bulunur?

1. Bu sayfadaki arama kutusu: Dergi adının bir kısmını, NLM kısaltmasını ya da ISSN numarasını yazmanız yeterlidir; sonuçlar yazdıkça listelenir ve kısaltma tek tıkla kopyalanabilir.
2. NLM Catalog: NLM Catalog arama kutusuna dergi adını veya ISSN numarasını yazdığınızda açılan kayıtta “NLM Title Abbreviation” satırı derginin kısaltmasını göstermektedir.
3. ISSN ile doğrulama: Benzer adlı birden fazla dergi bulunduğunda, makalenin yayımlandığı derginin ISSN numarasıyla eşleştirme yapmak en güvenilir yoldur.

Derginin PubMed’de yer almaması durumunda NLM kısaltması da bulunmamaktadır. Bu durumda derginin kendi web sitesinde önerdiği kısaltmaya bakılabilir ya da kısaltma LTWA’ya göre ISO 4 kurallarıyla oluşturulabilir. Hedef dergi veya tez yazım kılavuzu bu konuda farklı bir kural belirtiyorsa öncelik o kurala verilmelidir.

Sık Yapılan Hatalar

• Farklı kaynaklardaki kısaltmaları karıştırmak: Web of Science’ın Journal Citation Reports kısaltmaları büyük harflerle ve farklı bir sistemle yazılmaktadır (örneğin NEW ENGL J MED). Vancouver kaynakçasında bunların yerine NLM kısaltması kullanılmalıdır.
• Derginin eski ya da yeni adını karıştırmak: Adı değişen dergilerin her adı için ayrı bir NLM kaydı bulunmaktadır. Örneğin listede hem Journal of the American Medical Association (J Am Med Assoc) hem de JAMA kaydı yer almaktadır. Kaynakta, makalenin yayımlandığı tarihteki dergi adının kısaltması kullanılmalıdır.
• Türkçe karakterli kısaltma yazmak: “Türk Psikiyatri Derg” değil, “Turk Psikiyatri Derg” yazılmalıdır.
• Kısaltmaya nokta eklemek: “J. Clin. Invest.” biçimi NLM yazımına uygun değildir.
• Tutarsızlık: Aynı kaynakçada bazı dergi adlarını kısaltıp bazılarını tam yazmak, hakem ve jüri değerlendirmelerinde en sık dikkat çeken biçimsel hatalardan biridir.

Kaynakça Düzenleme Desteği

Kaynakçanın seçilen stile uygun hale getirilmesi, dergi kısaltmalarının tek tek kontrolü ve metin içi atıflarla kaynakçanın eşleştirilmesi, özellikle uzun tezlerde ciddi zaman almaktadır. Akademik Redaksiyon olarak tez ve makalelerinizin kaynakçasını Vancouver, APA ve diğer kaynak gösterme stillerine göre düzenlemekteyiz. Ayrıntılı bilgi için tez düzenleme sayfamızı inceleyebilirsiniz.

Sık Sorulan Sorular

NLM kısaltması ile ISO kısaltması aynı mıdır?

NLM kısaltmaları ISO 4 kurallarına dayandığı için kelime kısaltmaları büyük ölçüde örtüşmektedir. Temel fark yazım biçimindedir: ISO 4 uygulamalarında kısaltılan kelimelerden sonra nokta kullanılabilirken NLM biçiminde nokta kullanılmamaktadır.

Dergi adı tek kelimeyse kısaltılır mı?

Hayır. Tek kelimeden oluşan dergi adları (örneğin Nature, Lancet) kısaltılmadan yazılmaktadır.

Aradığım dergi listede yoksa ne yapmalıyım?

Önce dergi adının başka bir yazımla (örneğin baştaki “The” olmadan ya da eski adıyla) kayıtlı olup olmadığını kontrol etmek gerekir. Dergi PubMed’de yer almıyorsa NLM kısaltması bulunmamaktadır; bu durumda derginin önerdiği kısaltma veya LTWA’ya dayalı ISO 4 kısaltması kullanılabilir.

APA stilinde dergi adları kısaltılır mı?

Hayır. APA 7’de dergi adları kısaltılmadan, tam ve italik olarak yazılmaktadır. NLM kısaltmaları Vancouver ve benzeri sayısal stiller için kullanılmaktadır.

Listedeki bilgiler ne kadar güncel?

Arama kutusundaki veriler, NLM’nin yayımladığı PubMed dergi listesi esas alınarak hazırlanmıştır (Ekim 2026). Kısaltmayı bir yayında kullanmadan önce derginin güncel kaydını NLM Catalog üzerinden kontrol etmeniz önerilir.